2020 स्वतःला समृद्ध करणार वर्ष...
ह्या वर्षी मार्च महिन्याच्या सुरुवातीला जगातील काही देशांत तो वेगाने पसरू लागला. त्या मुळे ते देश हळू हळू लॉकडाउन होऊ लागले.भारतात त्याचा प्रसार वाढू लागला आणि तो आणखी पसरू नये म्हणून सरकारने संपूर्ण देश लॉकडाउन केला.
आपण सर्वजण घरात बंद झालो. आणि सुरू झाला प्रवास स्वतःला ओळखण्याचा. दररोजच्या कामात जे काही राहील होत ते करण्यासाठी वेळ मिळाला .
खरंच स्वतःला वेळ का द्यायला हवा याच उत्तर मिळाल.
नवीन शिकलं पाहिजे .
स्वतःला वेळ दिला पाहिजे .
स्वतःशी संवाद साधला पाहिजे .
हे आपण वाचत असतो ,एकमेकांना सांगत असतो. पण आपण करतो का ?
हे सगळं करायला वेळ दिला 2020 या वर्षात आलेल्या कोरोना ने
2020आणि कोरोनाने आपल्याला नक्की काय दिल ?
वेळ...
स्वच्छतेचे महत्त्व...
नवीन काही शिकण्याची संधी ...
माणसांची अफाट क्षमता...
कुटुंबाची खरी ओळख ...
समानता ...
स्वतःला स्वतः साठी वेळ ...
आपला देश किती महान आहे हे नव्याने समजले ...
गावाशी नाळ जोडली गेली ...
कोरोना आलाच तो खूप नव्या गोष्टी शिकवण्यासाठी. भरपूर वेळ मिळाला आणि या वेळेचं करायचं काय ? हा प्रश्न आधी पडला. मग काय करता येईल हा विचार सुरू झाला. विचार करतानाच माझा कशात अभ्यास कमीआहे हे मी शोधलं.
मला समजलं की सामाजिक,शैक्षणिक आणि राजकीय साक्षरते बरोबर आपण आर्थिक साक्षरता पण व्हायला हवं.
आर्थिक साक्षर होण्यासाठी नक्की काय करता येईल हा प्रश्न पडला.आणि मग शोध सुरू झाला उत्तरांचा .
मी यासाठी मदत घेतली ती पुस्तके, googal, youtube, आर्थिक ब्लॉग, आर्थिक साक्षरतेची zoom वरील सेमिनार यांची.
या प्रवासात खूप गोष्टी समजल्या. खूप गोष्टी ज्या शिकायच्या राहून गेल्या होत्या त्या मी शिकलो.
आणि हे सर्व घडलं ते कोरोना मुळे.
माणसाकडे अफाट क्षमता आहे आणि तिची ओळख या कोरोनाने दिली. कोरोना सगळीकडे पसरू नये म्हणून संपूर्ण देश मा.पंतप्रधानानी लॉकडाउन केला. या मुळे देशातल्या मोठं मोठ्या शहरात कामगार अडकले. सगळी वाहने बंद. बस, रेल्वे, विमानसेवा, ट्रक सगळं कसं एका जागेवर थांबलं. पण घराकडे जाण्याची ओढ माणसांना गप्प बसू देईना.
काही जण मुंबई ते उत्तर प्रदेशात चालत गेली.
काही जण आपलं सगळं कुटूंब घेऊन जे मिळेल त्यावर आपली भूक भागवत घरी निघाली आणि पोहोचली.
कोणी चालत,कोणी सायकलवर,कोणी मोटारसायकल वर अशक्य वाटणारं शक्य झालेल पाहिलं.ही माणसं तक्रार करत बसली नाही जी साधन होती त्याचा वापर करून त्यांनी आपलं घर घाटलं.
आपण कधीही तक्रार करत बसायचं नाही.जी साधनं आहेत त्याचा वापर करत यश मिळवायचं.
आपला नाकर्ते पणा झाकण्यासाठी कधीही कारण द्यायची नाही हे मला कोरोनाने शिकवलं.
माणसाला आयुष्यात कुटुंब का गरजेचं असत ते या काळात प्रकर्षाने जाणवलं.कुटुंब आपल्याला कायम समृद्ध करत असत. कुटुंब म्हणजे नक्की काय अनुभवातून कळलं. कितीही मोठं संकट आली तरी कुटुंबाचा आधार असेल तर त्या वर आपण सहज मात करू शकतो. ते आपल्याला कायम आधार देत.याची नव्याने प्रचिती कोरोनामुळे आली.
नोकरीमुळे गावाला जायचं तर यात्रेला, लग्नाला,दिवाळी ला ते पण काही दहा- पंधरा दिवस पण कोरोनामुळे गावातच सात ते आठ महिने गेले. गावाशी जवळीकता वाढली .भावनिक बंध निर्माण झाले. खेड्यातील जीवनाचा आनंद लुटता आला.चाकोरीबद्ध झालेलं आयुष्य बदलून गेल.स्वछद जगण्याची मज्जा घेता आली.शेतीमधील कामाची ओळख झाली आणि ती करण्यासाठी किती कष्ट घ्यावे लागतात याची पण प्रचिती आली.हे सगळं घडलं ते या कोरोनामुळे...
सर्व जण एकाच पातळीवर आलेली दिसली.
कोण श्रीमंत, गरीब,राजकारणी, अधिकारी,पंतप्रधान, मुख्यमंत्री सगळेच घरी होते. कोणालाही वेगळे नियम नव्हते. खरी समानता नक्की काय असते याच उदाहरण पाहायला मिळालं. हे शक्य झालं कारण सांगायची गरज आहे का? ते तुम्हाला माहीतच आहे .
स्वतःला स्वतःसाठी वेळ मिळाला. आणि कळल की खरंच स्वतःला वेळ देणं गरजेचं असते. त्यामुळे स्वतःशी नव्याने ओळख झाली. स्वामी विवेकानंद म्हणतात की , " दिवसभरातून एकदा तरी स्वतःशी संवाद साधा. तसे केले नाही तर तुम्ही या जगातील एका चागल्या व्यक्तीला भेटण्याची संधी गमवाल .
अमेरिके सारख्या देशाने अर्थव्यवस्था वाचण्यासाठी देशात लॉकडाउन केला नाही. माणसांच्या जीवा पेक्षा अर्थव्यवस्थेला महत्त्व दिले. पण माझ्या देशाने माणस महत्वाची मानली त्यांना वाचवण्यासाठी अर्थव्यवस्था धोक्यात टाकली. मी लहान पणा पासून ऐकतोय की आपल्या देशात माणसांच्या जीवाची किंमत नाही. यूरोपीय देश कसे त्याच्या नागरिकांची काळजी घेतात. पण कोरोनाने नक्की काय खर आहे ते दाखवलं.
तथाकथित प्रगत देशांची आरोग्य व्यवस्था किती प्रगत आहे.आपली कशी आणि किती खराब आहे हे सांगणारे विचारवंतांच्या बुद्धीची कीव करावीशी वाटली या कोरोनामुळे.
आपल्या देशातील लोकांनी स्वयंशिस्त काय असते ते जगाल दाखवल. पंतप्रधानांच्या एका आव्हानाला सगळ्या लोकांनी प्रतिसाद दिला. आणि यामुळे च आपण या संकटातून यशस्वी बाहेर पडलो. आपली संस्कृती किती महान आहे आणि ती बदलत्या काळात पण किती गरजेची आहे. तीच महत्व कमी झालेल नाही हे आपल्याला आणि जगालाही समजलं. हे प्रकर्षाने जाणवलं ते या वर्षात आलेल्या कोरोना मुळे.
कोरोना हा भयंकर रोग आहे पण त्यामुळे काही सकारात्मक तर काही नकारात्मक गोष्टी घडल्या.
पण आपण नेहमी सकारात्मक गोष्टी कडेच लक्ष द्यायचं. यामुळे आपण नक्की काय शिकलो,काय शिकायला मिळालं हे पाहायला हवं. खरं तर खूप काही गोष्टी आपण साधेपणाने करायला शिकलो.
लग्न अगदी साधेपणाने होऊ लागली.त्यात कुणाचा बडेजाव नाही. मुलीच्या लग्नाचा खर्चही खूप कमी झाला. लग्न साधेपणाने होऊ शकत नाही, हा सर्वात मोठा गैरसमज दूर झाला. सण- समारंभ साधेपणाने साजरे होऊ शकतात आणि त्यात तेव्हढाच आनंद असतो हे समजलं.
कोरोना खूप काही शिकवून गेला. स्वच्छता जीवनात किती महत्त्वाची असते हे समजलं आणि त्यामुळे स्वच्छतेची सवय लागली. साधं,सात्विक आणि घरी तयार केलेलं अन्न खाल्लं तर आपण लवकर आजरी पडत नाही.आपली प्रतिकार शक्ती वाढवायची असेल तर घरी तयार केलेले अन्न गरजेचं असतं.
शेवटी मला सांगावस वाटत की, 2020 आणि
कोरोना जाता जाता मला समृद्ध करून गेले....
