द काश्मीर फाईल्स.....
काश्मीर मध्ये राजीव गांधी पंतप्रधान असताना क्रमाक्रमानं वाढत गेलेला दहशतवाद...
मिळत असलेल्या धोक्याच्या इशाऱ्यांकडं केंद्र सरकारनं केलेलं दुर्लक्ष .....
१९ जानेवारी १९९० या तारखेच्या काही काळ आधी काश्मिरी पंडितांना दिल्या जाणाऱ्या धमक्या....
इस्लामचा स्वीकारा , नसेल तर इथून निघा, नाहीं तर मरा....
मशिदींच्या भोंग्या मधून दिल्या जाणाऱ्या धमक्या .....
सामूहिक हत्या, बलात्कार हे आधीपासून काश्मीर मध्ये घडत होते पण या सर्वांची गाठलेली चरणसीमा......
१९ जानेवारी १९९० या दिवसाच्या आधी ४८ तास आधी काश्मिरी पंडितांना वरीलपैकी एक निवडायला सांगितलेला एक पर्याय.....
पेटवण्यात आलेली घर ...
उध्वस्त करण्यात आलेली मंदिर....
सामूहिक खून, बलात्कार, सक्तीची केलीजाणारी धर्मांतर.....
जीव वाचवण्यासाठी आपली घरं सोडून अंगावरच्या कपड्यानिशी पळून जाव लागणारे काश्मीरी पंडित.....
चित्रपट सुरू होतो , हळू हळू विषयाची पकड घेत त्याची तीव्रता वाढत जाते. सगळ्यात भयानक आणि शंभर टक्के सत्य घटनेनं त्या चित्रपटाचा शेवट होतो. एक 'कलाकृती'म्हणून सुद्धा हा चित्रपट असामान्य आहे. चित्रपट पाहिला की माणूस ब्लॅंक होतो.
हा चित्रपट डावी विचारसरणी , डावे विचारवंत, काही नामांकित विद्यापीठातील प्राध्यापक, काही पत्रकार, लेखक हे सगळे मिळून एक एकोसिस्टम तयार करतात आणि त्याचा शिक्षण क्षेत्रावर कसा प्रभाव असतो त्यातून नक्षलवाद आणि डाव्या अतिरेकी चळवळीला कसा पाठिंबा देतात, याचं नेमकं चित्रण करतो. हा डावा विचार म्हणजे नक्की काय तर हा डावा विचार 'राष्ट्रवादा'ला विरोध करतो तर खूप वेळा तो देशद्रोह्यांची बाजू घेतो. JNU मध्ये तरी नक्की काय चालतय
'भारत तेरे टुकडे हजार' अफजल गुरूच 'बलिदान वर्ष' साजर.
' फ्री काश्मीर...'
'अफजल हम शर्मिंदा है, तेरे कातिल जिंदा है' अशा घोषणा दिल्या जातात.
भारतीय सैन्य काश्मिरी जनतेवर अत्याचार करतं असा प्रचार JNU मधले तथाकथित विद्यार्थी नेते करतात. तरुणाचं ब्रेनवॉश कसं केलं जातं, या डाव्या पुरोगामित्वाकडे वळणाऱ्या तरुणपिढीला हे नक्की कोण आहेत ह्याचं खर रूप काय आहे हे दाखवण्यात विवेक अग्निहोत्री आणि काश्मीर फाईल्स यशस्वी होतो.
" फेक न्यूज दिखाना इतना खतरनाक नही है, जितना रिअल न्यूज छुपाना हे. "
सत्य चित्रपट पहात असताना जाणवतं.
त्या वेळी काही न्यूज चॅनेल आणि काही बुद्धिमान पत्रकार या घटनेची मांडणी अशी करतात की काश्मीर खोऱ्यात अल्पसंख्याक असलेले काश्मिरी पंडित श्रीमंत होते. तिथले उद्योगधंदे त्यांच्या हातात होते. त्यांनी गरीब मुस्लिमांवर केलेल्या अत्याचाराची प्रतिक्रिया म्हणून हे सगळं घडल आहे. अजूनही युट्युबवर याच्या क्लिप्स आहेत. 30 - 32 वर्षे देशाला 'जणू काही घडलंच नाही' असं दाखवण्यात यशस्वी झालेल्यांच पितळ ह्या चित्रपटाने उघड केलं आहे.
1990 ला ही घटना घडली म्हणजे भारत स्वतंत्र होऊन 43 वर्ष होतात. लोकशाही सरकार असताना काश्मीरी पंडितांचं संरक्षण आपली राज्यघटना, आपली सरकारी यंत्रणा का करू शकली नाही. हा प्रश्न मनात घर करतो. आजही काश्मिरी पंडितांचे प्रश्न का सुटले नाहीत. अशा वेळी या सरकारी यंत्रणां बद्दल साशंक वाटतं.
इस्लामिक दहशतवादाला लवकर वेसण घातली नाही तर पुढे काय ? ह्याच उत्तर शोधण्यास हा सिनेमा भाग पाडतो.
का पहावा 'काश्मीर फाईल्स'
1. 19 जानेवारी 1990 नक्की काय झालं होतं हे कळण्यासाठी .....
2. आपल्या पासून नक्की काय लपवल जातंय हे कळण्यासाठी.....
3. अजेंडा म्हणजे काय आणि तो कसा राबवला जातोय हे कळण्यासाठी.....
4. काहींन साठी जो सोईस्कर इतिहास आहे तोच कसा खरा आहे हे इतरांवर कसं बिंबवलं जात हे पाहण्यासाठी.....
5. सत्य म्हणजे जे मीडिया सांगतो किंव्हा तथाकथित बुद्धीमंत सांगतात ते नसत तर ते खूप वेगळं आणि विदारक असत हे कळण्यासाठी.....
6. एखाद्यावर अन्याय झाला आणि मग त्याने हातात शस्त्र घेतलं कीं तो हिरो असतो हे आपण हिंदी फिल्म मध्ये पहातो. त्याच समर्थन करतो.
पण हातात हत्यार न घेता कायद्यावर विश्वास असणारे पंडित पळकुटे , घाबरट असतात का ? ह्याच उत्तर शोधण्यासाठी .....
7. राज्यकर्ते जर नालायक असतील तर प्रशासन किती हतबल होत आणि सर्वसामान्याचे कसे भयानक हाल होतात हे समजण्यासाठी....
8. कलम 370 आणि 35 अ रद्द का केलंय , त्याची किती गरज होती हे नव्यानं समजण्यासाठी...
9. दहशतवादाला डाव्या विचारांच्या आणि फार मोठ्या घटकाचा पाठिंबा कसा असतो काही शिक्षणसंस्था यांना कसं प्रोटेक्त करतात......
10. इस्लामिक दहशतवाद म्हणजे नक्की काय असतो .....
विवेक अग्निहोत्रीचा ' द ताश्कंद फाईल्स ' हा चित्रपटदेखील पाहण्यासारखा आहे. जानेवारी १९६६ मध्ये 'ताश्कंद' या ठिकाणी भारत आणि पाकिस्तान यांच्यात शिखर परिषद होते . ताश्कंद करारावर सही झाल्यानंतर दुसऱ्याच दिवशी १० जानेवारी १९६६ ला भारताचे कर्तबगार पंतप्रधान लाल बहादूर शास्त्रीजी यांचा तिथंच मृत्यू होतो. हृदयविकारानं त्यांचा मृत्यू झाल्याचं सांगितलं जात. या घटनेची वेगळी बाजू नक्की काय आहे हे त्याने उपलब्ध कागद-पुराव्यांवरून मांडल आहे.
कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा