रूफटॉप सोलर योजना
रूफटॉप सोलरमधून दरमहा 300 युनिटपर्यंत मोफत वीज
● रूफटॉप सोलर योजना
रूफटॉप सोलरमधून दरमहा 300 युनिटपर्यंत मोफत वीज
● रूफटॉप सोलर बसवण्याची प्रक्रिया :-
- 1 फेब्रुवारी रोजी सादर करण्यात आलेल्या अंतरिम अर्थसंकल्पात सौरऊर्जेला प्रोत्साहन देण्यासाठी नवीन घोषणा करण्यात आली.
- याअंतर्गत रूफटॉप सोलरद्वारे एक कोटी कुटुंबांना दरमहा 300 युनिटपर्यंत मोफत वीज दिली जाईल. मात्र, हे कसे होणार याची माहिती सरकारने अद्याप दिलेली नाही
सरकार 2014 पासून 'राष्ट्रीय रूफटॉप योजना' राबवत आहे.
त्याचवेळी पंतप्रधान मोदींनी नुकतीच 'प्रधानमंत्री सूर्योदय योजना' जाहीर केली आहे.
यामध्ये 1 कोटी घरांमध्ये रुफटॉप सोलर सिस्टीम बसवण्यात येणार आहे.
जर तुमच्या घरातील वीज बिल दर महिन्याला 2,500 ते 3,000 रुपयांच्या दरम्यान येत असेल, तर ते 8 रुपये प्रतिदिन म्हणजेच 240 रुपये प्रति महिना कमी होऊ शकते.
यासाठी तुम्हाला घरामध्ये 3Kw रुफटॉप सोलर सिस्टीम बसवावी लागेल.
त्याचे आयुष्य 25 वर्षे आहे आणि त्याची स्थापना खर्च 72,000 रुपये आहे.
महिन्यांत विभागले तर दिवसाला फक्त आठ रुपये होतील.
तुमचे वीज बिल रु. 2,500 ते 3,000 च्या दरम्यान आले तर 3Kw चा सोलर प्लांट तुमच्या संपूर्ण घराला वीज पुरवू शकतो.
सरकारच्या अधिकृत वेबसाइटनुसार, 3Kw क्षमतेच्या प्लांटसाठी प्रकल्पाची किंमत सुमारे 1.26 लाख रुपये आहे, त्यापैकी सरकार 54,000 रुपये अनुदान देते.
म्हणजेच हा प्लांट उभारण्यासाठी तुम्हाला फक्त 72 हजार रुपये खर्च करावे लागतील.
या सोलर प्लांटचे अंदाजे आयुष्य 25 वर्षे आहे. त्यानुसार 25 वर्षे विजेसाठी तुम्हाला दररोज केवळ 8 रुपये खर्च करावे लागतील.
सोलर पॅनेलची गुणवत्ता आणि इतर सेवांवर अवलंबून किंमत देखील वाढू शकते.
अधिकृत संकेतस्थळ
¶ https://solarrooftop.gov.in/ या संकेतस्थळावर जा.
¶ यानंतर तुम्हाला होम पेजवर Apply निवडा
¶ आता तुमचे राज्य आणि जिल्हा निवडा आणि इतर माहिती प्रविष्ट करा.
¶ यानंतर वीज बिल क्रमांक भरा.
¶ वीज बिलाची प्राथमिक माहिती भरा
¶ वीज खर्चाची माहिती भरा आणि मूलभूत माहिती भरल्यानंतर, सौर पॅनेलचा तपशील प्रविष्ट करा.
¶ आता तुमच्या छताचे क्षेत्रफळ मोजा आणि भरा.
तुम्हाला छताच्या क्षेत्रानुसार सोलर पॅनेल निवडून लावावे लागतील.
अशा प्रकारे तुम्ही अर्ज सबमिट करा.
अर्ज पूर्ण केल्यानंतर, सरकार या योजनेअंतर्गत सौर पॅनेल बसवण्यासाठी अनुदानाची रक्कम तुमच्या बँक खात्यात जमा करेल.
● सूर्योदय योजना काय आहे ?
- सूर्योदय योजनेंतर्गत सरकार आर्थिकदृष्ट्या कमकुवत लोकांच्या घरांवर रुफटॉप सोलर बसवणार आहे.
- यामुळे त्यांच्या स्वत:च्या विजेच्या गरजा तर पूर्ण होतीलच पण अतिरिक्त वीज विकून त्यांना कमाईही करता येईल.
- या योजनेच्या घोषणेबरोबरच, पंतप्रधान मोदींनी या मोहिमेद्वारे मोठ्या संख्येने लोकांना जोडण्याचे बोलले आहे.
- सूर्योदय योजनेंतर्गत 1 कोटी घरांचे उद्दिष्ट नवीन आहे.
- एक दशकाहून अधिक काळ सुरू असलेल्या 'राष्ट्रीय रूफटॉप स्कीम' या सरकारी योजनेंतर्गत छतावर सौर यंत्रणा बसवण्याचे काम सरकार करत असले तरी, हा कार्यक्रम ठरलेल्या वेळेपेक्षा खूपच मागे आहे.
● प्रधानमंत्री सूर्योदय योजनेचे फायदे :-
¶ ही योजना ऊर्जा क्षेत्रातील स्वावलंबनाला चालना देण्यासाठी मदत करेल.
¶ या योजनेमुळे लोकांना वीज बिलात बचत करता येणार आहे.
¶ ही योजना पर्यावरण स्वच्छ ठेवण्यास उपयुक्त ठरेल.
● आधीची योजना काय आहे ?
- 2014 मध्ये पंतप्रधान मोदींनी 'नॅशनल रूफटॉप स्कीम' अंतर्गत 2022 पर्यंत देशात 100 GW सौर ऊर्जा बसवण्याचे लक्ष्य ठेवले होते.
- हे त्यावेळच्या विद्यमान लक्ष्यापेक्षा पाचपट अधिक होते.
- या क्षमतेच्या 40% म्हणजे 40 GW, ग्रिड-कनेक्टेड सोलर रूफटॉप सिस्टमद्वारे आणण्याचे लक्ष्य होते.
- 2022 साठी सरकारचे 100 GW चे लक्ष्य मोठ्या फरकाने चुकले.
- छत बसविण्याचे उद्दिष्टही साध्य झालेले नाही. गेल्या वर्षाच्या अखेरीस, देशातील एकूण सौर स्थापित क्षमता 73.3 GW वर पोहोचली होती, ज्यामध्ये ग्रिड-कनेक्टेड रूफटॉप सोलर सिस्टीमचे योगदान सुमारे 11 GW होते.
सरकार लक्ष्य मागे पडण्याचे कारण म्हणजे :-
- कोविड-19 साथीच्या आजारामुळे कामात व्यत्यय आला. मात्र, त्याआधीही सौरऊर्जेची वाढ निश्चित उद्दिष्टाइतकी वेगाने झाली नाही.
- रूफटॉप सोलर सिस्टिमसाठी सरकारचे 40 GW चे लक्ष्य आता 2026 पर्यंत पूर्ण करायचे आहे.
राष्ट्रीय रूफटॉप योजनेत सरकार 40% अनुदान देत आहे
- 3 किलोवॅट क्षमतेचे सौर पॅनेल बसविण्यावर 40% अनुदान दिले जाते.
- जर तुम्ही 10 किलोवॅटचे पॅनेल लावले तर सरकार तुम्हाला 20% सबसिडी देईल.
- रुफटॉप सोलर योजनेंतर्गत अनुदान 31 मार्च 2026 पर्यंत दिले जाईल.
● रुफटॉप सोलर पॅनल म्हणजे काय ?
- घराच्या छतावर रुफटॉप सोलर पॅनल बसवले आहेत. या पॅनल्समध्ये सोलर प्लेट बसवण्यात आल्या आहेत.
- सूर्यकिरणांमधून ऊर्जा शोषून वीजनिर्मिती करणारे हे तंत्रज्ञान आहे.
- पॅनेलमध्ये फोटोव्होल्टेइक सेल स्थापित केले जातात जे सौर ऊर्जेला विजेमध्ये रूपांतरित करतात.
- ही वीज पॉवर ग्रीडमधून येणाऱ्या विजेप्रमाणेच काम करते.
● पंतप्रधान सूर्योदय योजनेची पात्रता :-
¶ योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्जदार हा भारताचा कायमचा नागरिक असणे आवश्यक आहे.
¶ वार्षिक उत्पन्न: अर्जदाराचे वार्षिक उत्पन्न 1 किंवा 1.5 लाख रुपयांपेक्षा जास्त नसावे.
¶ सोलर पॅनल बसवा: अर्जदाराच्या घराच्या छतावर सोलर पॅनल बसवण्यासाठी जागा असावी.
● कागदपत्रे :-
- अर्ज करताना अर्जदाराची सर्व कागदपत्रे मूळ असावीत.
- सेवा अर्जदार कोणत्याही सरकारी सेवेशी जोडलेला नसावा.
● सूर्योदय योजनेसाठी आवश्यक कागदपत्रे
1. आधार कार्ड
2. उत्पन्न प्रमाणपत्र
3. मोबाईल नंबर
4. वीज बिल
5. बँक पासबुक
6. पासपोर्ट आकाराचा फोटो
7. शिधापत्रिका
8. पत्त्याचा पुरावा
● छतावरील सौर यंत्रणा
- सौर पॅनेल
- मॉड्यूल्सपासून बनविलेली वीज
- डायरेक्ट करंट (DC) ला अल्टरनेटिंग करंट (AC) मध्ये रूपांतरित करते
- स्वत:चा वापर व त्यानंतर अतिरिक्त वीज ग्रीडला पाठवली
● सौर पॅनेल प्रणालीचे फायदे
» सोलर पॅनेलच्या मदतीने घरबसल्या वीज निर्मिती करता येते.
» पॉवर ग्रिडमधून मिळणाऱ्या विजेच्या तुलनेत हे स्वस्त आणि सोयीस्कर आहे.
» सौर पॅनेलसाठी वेगळ्या जागेची आवश्यकता नाही, ते छतावर स्थापित केले जाऊ शकतात.
» सरकार सौर पॅनेलसाठी सबसिडी देते, ज्यामुळे ते स्वस्त होते.
» सौर पॅनेलचे आयुष्य 25 वर्षे आहे, कोणतीही दुरुस्ती किंवा देखभाल आवश्यक नाही.
» ते वेळोवेळी स्वच्छ करावे लागेल, जेणेकरून सूर्यप्रकाश पटलावर व्यवस्थित पडेल.
» कोणतेही प्रदूषण नाही, हरितगृह वायू उत्सर्जनात घट, पर्यावरण संरक्षण






