सोमवार, ६ डिसेंबर, २०२१

The giver should keep on giving / देणाऱ्याने देत जावे

                     देणाऱ्याने देत जावे,

                     घेणाऱ्याने घेत जावे. 

                     घेता घेता एक दिवस देणाऱ्याचे हात घ्यावे. "

              दिल्याने वाढत. हो खरच माणसाने नेहमी देण्याचा प्रयत्न करावा. ज्या परिस्थितीत तुम्ही असता त्या परिस्थितीत देण्यास सुरुवात करा. जेवढी तुमची ऐपत असेल तेवढ द्या. 

             माझ्याकडे काही नाही मी काय कुणाला देणार. जेव्हा माझ्याकडे येईल तेव्हा मी देईल. अस आपण म्हणत असतो पण खरं तर तुम्ही द्यायला सुरुवात करा आणि पहा तुमच्या कडे वेगाने अनेक गोष्टी यायला सुरुवात होतील. झाड आपली सावली, फळ , फुलं सगळयांना देत असते. ते कोणाशीही कसलाही भेदभाव करत नाही. तसचं निस्वार्थपणे आपण द्यायला ह

            रवींद्रनाथ टागोर म्हणतात की  " माणसाने आपली भरलेली ओंजळ कायम रिकामी करत जावी म्हणजे ती पुन्हा नव्या नव्या गोष्टीने भरत जाते." तुमच्या कडे जे काही असेल ते द्या. ज्ञान असेल तर ते वाटा. प्रेम द्या. दुसऱ्याच्या चेहऱ्यावर आनंद येण्यासाठी प्रयत्न करा. कोणी आपल्याला काय दिलंय ते पाहू नका. आपण निस्वार्थ पणे द्यायला सुरुवात करा. कोणी तरी मला दिल तरच मी पण देणार. असा विचार म्हणजे तो व्यवहार असतो. आपल्याला व्यवहार करायचा नाही. निस्वार्थ पणे द्यायचं आहे. कशाचीही अपेक्षा न करता. 

           लक्षात ठेवा ज्या गोष्टी तुम्ही द्याल त्याच गोष्टी दुप्पट होऊन पुन्हा तुमच्या कडे परत येतील. त्यामुळे चांगलं असेल ते द्या. तुम्ही इतरांशी जस वागाल तसंच लोक तुमच्याशी वागतील. देत चला आणि त्यातील आनंद अनुभवा. तो आनंद काय असतो ते दिल्यानंतरचं कळत. 

          प्रेम, धन, अन्न, तिरस्कार, ज्ञान,आनंद जे असेल ते द्या. पण लक्षात ठेवा जे तुम्ही देताल ते पुन्हा चक्रवाढ होऊन तुमच्या कडे परत येत. आता तुम्ही ठरवा काय द्यायचं ते निर्णय सर्वस्वी तुमचा असेल. 


सोमवार, २९ नोव्हेंबर, २०२१

How do you live without happiness? / आनंदा शिवाय जीवन कसं जगता ?

          आपण पाहतो की आपल्या आजूबाजूला काहीजण निराश चेहऱ्याने वावरत असतात. जस काही यांना जगाची काळजी आहे.  कायम कसल्याना कसल्या चिंतेत राहत असतात. मनमोकळेपणे हसणं म्हणजे गंभीर गुन्हाच आहे असं त्यांना वाटत. जगातली सगळी दुःख अपल्यालाचं आहेत. अस त्यांना वाटत. 

           खरंच ही माणसं आनंद साजरा करत असतील का नाही हा प्रश्न पडतो. आनंद झाल्यावर तो बेभानपणे आपल्याला व्यक्त करता आला पाहिजे. तो साजरा करताना नाचता, गाता , ओरडता आलं पाहिजे. त्या सगळ्यातली मज्जा अनुभवता आली पाहिजे. 

           जगात अस कोणी आहे का की त्याला कशाचं दुःख नाही. तर अस कोणीही नसतं मग काही लोक सदैव दुःखात का असतात. आपण लक्षात घ्यायला हवं की दुःख हा आयुष्याचा अविभाज्य भाग आहे ते येणारचं आहे त्याला आपण थांबवू शकत नाही मग त्यातून बाहेर पडण्यासाठी  मार्ग काढायचा की त्याला कवटाळून स्वतःला त्रास करून घ्यायचा. बिनधास्त येणाऱ्या समस्येशी भिडायचं. त्यातून मार्ग काढायचा. आनंदात जगायचं आनंदात जगण्याची सवय लावून घ्यायची.ल्या

         कुठल्याही परिस्थितीत आनंद मानायचा. आयुष्यात कोणतीही प्रसंग आला तरी त्यामुळं आपण आनंदी व्हायचं का दुःख करत बसायचं हे आपलं मन ठरवतं. निर्णय हा आपलाच असतो. आपण आपल्या मनाला असं काही ट्रेंनिग द्यायचं की ते कायम आनंदच शोधेल. आपण स्वतःला इतकं आनंदी ठेवायचं की आपल्या कडे दुःख यायला सुद्धा घाबरल पाहिजे.

          छोट्या छोट्या गोष्टीत आनंद शोधा आणि तो साजरा करा. मग कसलंही दुःख आलं तरी त्याला तुम्ही समर्थ पणे तोंड देऊ शकता. आनंद हा मानण्यात असतो. ज्या गोष्टी आपल्या अखत्यारीत नाहीत त्यांच्या विषयी चिंता करणे सोडा. जे काही आपल्या कडे आहे त्याचा विचार करा. आनंदी राहण्यासाठी प्रयत्न करा. 

         जीवनात सगळे प्रॉब्लेम आपल्याला सुटणार नाहीत पण असे काही प्रॉब्लेम असतात की ते आपण सोडून दिले की सुटतात. विनाकारण चिंता करत बसू नका. सगळं काही ठीक होणार आहे हे मनात म्हणत राहा. सकारात्मक राहण्यासाठी प्रयत्न करा. जीवनात आनंदी व्यक्ती सगळ्यांना आवडतात. त्यांचा सहवास आवडतो. रडणाऱ्यां पासून लोक दूर राहतात. त्यांची मैत्री सुद्धा त्यांना नको असते. 

         आनंदाशिवाय जगण्याचा मी विचार सुध्दा करू शकत नाही. आता तुम्ही ठरवा आयुष्य रडत रडत जगायचं का आनंदात जगायचं कारण ते काही थांबणार नाही. जस की आइस्क्रीम टेस्ट केली वितळते आणि नाही केली तरी वितळते.

 मग तसच आपल्या आयुष्याचं आहे. आता तुम्ही ठरवा टेस्ट करायचं का वेस्ट ???....



शुक्रवार, २६ नोव्हेंबर, २०२१

माझा देश बदलतोय आहे का ?....

          आजच्या तरुण पिढीला परदेशात जाण्याचं खूप आकर्षण असतं. परदेशातील जीवन, तेथील सुखसुविधा याचं कोड कौतुक असत. त्यामध्ये त्यांची चूक नाही. कारण लहानपना पासून त्यांच्या मनात परदेशात कसं चांगलं आहे , आपल्या देशात कसं वाईट आहे ते कधीच बदलणार नाही हे बिंबवलं जात. मग त्यांना पण मोठेपणी परदेशात जाण्याची ओढ असते. 

          पण आता माझा देश बदलत आहे. हो नक्कीच बदल होत आहे आणि तोही चांगला. अभिमान वाटावा असा. देशातील लोक आता नियमांचं पालन करन्याचा प्रयत्न करतायेत. जो देश कायम जगासमोर भिकेचा कटोरा घेऊन उभा राहायचा तो आज जगाला दिशा दाखवतोय, आणि जग सुद्धा त्याप्रमाणे चालतय. नवनवीन संशोधन होऊ लागलं आहे. त्याचा चांगला परिणाम जगावर होतोय. 

          जगासमोर आपला देश खंबीरपणे उभा आहे. आपली दखल जगाला घ्यायला भाग पाडतोय. विज्ञान, संशोधन, खेळ याबाबत जगावर छाप पाडायला सुरुवात झाली आहे. हे काही लगेच होणार नाही. त्याला वेळ जाऊ द्यावं लागेल. पण खूप मोठ्या प्रमाणात सुरुवात झाली आहे. 

            लोकं जागरूक झाली आहेत. उच्च शिक्षणासाठी खर्च करू लागली आहेत. मुलींनाही उच्च शिक्षण मिळावे म्हणून धडपड करत आहेत. कोरोना आल्यानंतर ज्या पद्धतीने जगात हाहाकार माजला विकसित देशांकडे असणाऱ्या आरोग्य सुविधा पाहिल्या तर आपला देश त्यांच्या तुलनेत खूप मागे होता पण सरकार , लोकांनी ज्या पद्धतीने त्याचा सामना केला ते पाहिलं तर देश खूप बदलला आहे हे जाणवतं. 100 कोटी वॅक्सिन देण्यात जी काही यंत्रणा राबली ते पाहून जग थक्क झालंय. प्रत्येक भारतीयासाठी ही अभिमानाची गोष्ट आहे. जगात जे कोणी भारतीय राहत असतील त्यांना अभिमान वाटेल असं काम देशाने केलं आहे. 

         जगातील सर्वात मोठी लोकशाही भारतात आहे. लोकशाही राबवताना खूप समस्या आहेत पण तरीही भारतीयांचा लोकशाही वर विश्वास आहे. भारतात लोकशाही टिकून ठेवली आहे ती टिकवण्यासाठी नागरिक प्रयत्न करत आहेत. 

         देशात कसा आणि काय बदल होत आहे हे आपण आपल्या पुढील पिढीला समजावून सांगितलं पाहिजे. देशाबाबत त्यांच्या मनात आस्था निर्माण करायला हवी. जेणेकरून त्यांच्या मनात आपल्या देशाविषयी प्रेम वाढेल. 
           आपल्या देशात खूप समस्या आहेत. काही बाबतीत देश विकसित देशांच्या पाठीमागे आहे. भ्रष्टाचाराचा प्रश्न अजून पूर्णपणे संपला नाही. गरिबी, बेकारी चे प्रश्न आहेतच. पण त्या विरुद्ध लढा चालू आहे. आणि लवकरचं आपण त्या समस्या सोडवू अशी आशा आहे. भारत सध्या प्रगतीचा दिशेने वाटचाल करतोय. आव्हानांना सामोरे जातोय. जगाच्या पाठीवर भारत पुन्हा एकदा एक महाशक्ती म्हणून उदयाला येईल असा मला विश्वास आहे. 


बुधवार, २४ नोव्हेंबर, २०२१

Love: - The thing that leads to the completion of life / प्रेम :- आयुष्य पूर्णत्वाला नेणारी गोष्ट....

            प्रेम आंधळं असत. प्रेमात पडल्यावर माणसाला काहीही कळत नाही. प्रेमात पडल्यानं त्याची जिंदगी वाया गेली. तो प्रेमात आकंठ बुडाला आहे. उभारिच्या काळात प्रेमामुळं पोरग वाया गेलं. त्याच करियर बरबाद झालं. अशी चर्चा आपण कायम ऐकत असतो. पाहत असतो. खरंच प्रेम वाईट आहे का ?....  त्यामुळे जीवन वाया जात का ?.....  माणूस वेडा होतो का ?..... असे खूप प्रश्न समोर उभे राहतात. 

           सगळ्यात महत्वाचे म्हणजे प्रेम म्हणजे नक्की काय ? त्याचा अर्थ नक्की काय आहे ? ते आपल्याला समजलं आहे का ? नसेल तर त्यावर विचार करावा लागेल..

           प्रेम म्हणजे दुसऱ्यात विरघळून जाणे, स्वतःला समर्पित करणे किंवा दुसऱ्याच्यात एकात्म होणे नव्हे . स्वतःला विखरून टाकणे म्हणजे प्रेम नव्हे. 

 तर

प्रेम म्हणजे ......

स्वतः परिपक्व होणे.....

दुसऱ्यासाठी अवघे विश्व बनणे.....

स्वतःच्या बरोबरचं  प्रेमाचा विचार करणे .....

मी ... माझं... विसरून आमचं ,आपलं याचा विचार करणे....

दुसऱ्याच्या आनंदासाठी सदैव झटत राहणे......

प्रेम ही उच्च प्रेरणा देणारी गोष्ट आहे.


            प्रेम फक्त पुरुष आणि स्त्री याचंच असत का ? आई आणि मुला मध्ये..... भाऊ आणि बहीण यांच्यामध्ये...... भाऊ आणि भाऊ यांच्या मध्ये....... मित्रांमध्ये..... शिक्षक आणि विद्यार्थी यांमध्ये..... प्राणी पक्षी यांवर पण प्रेम असतं पण आपण त्याला एकदम संकुचित करून ठेवलंय. आपण त्याचा व्यापक अर्थ न घेता संकुचित अर्थ घेतो आणि तिथेच चुकतो....

             प्रेम माणसाला जगायला शिकवते. ते त्याला अंतर्बाह्य बदलवून टाकते. जगण्याची उमेद निर्माण करते. स्वतः वर प्रेम करायला शिकवते. आयुष्य पूर्णत्वाला नेण्यास प्रेम मदत करत.

            खरंच हे सगळं आपल्या आयुष्यात घडण्यासाठी माणसाने एकदा प्रेमात पडावं. भरभरून प्रेम करावं , त्यातील नशा अनुभवावी. 



सोमवार, २२ नोव्हेंबर, २०२१

Struggle and You / संघर्ष आणि आपण .......

          आपल्या आयुष्यात दररोज नवनवीन घटना घडतात. कधी त्या आपल्याला आनंद देतात तर कधी दुःख. पण आपल्याला दुःख नको असत हव असत ते फक्त सुख. पण लक्षात असू द्या दुःखाशिवाय आनंदाला किंमत असत नाही. जी गोष्ट आपल्याला हवी असते ती जर लगेच मिळाली तर त्याची आपल्याला किंमत राहत नाही. संघर्ष करून , कष्ट करून जर आपण एखादी गोष्ट मिळवली तर त्याचा आनंद आपण शब्दात वर्णन करू शकत नाही. आणि असा अनुभव घ्यायचा असेल तर संघर्ष खूप महत्त्वाचा आहे. त्याशिवाय जगण्यात मज्जाच नाही. हे आपण समजून घेतलं तर येणाऱ्या संकटाकडे पाहण्याचा आपल्याला वेगळाच दृष्टीकोन मिळतो.

           आयुष्यात संकट येणारचं आहेत ती आपण किती पण टाळण्याचा प्रयत्न केला तरी येतातचं. पण सगळ्यात महत्त्वाचे आहे की आपण त्याकडे कसे पाहतो. आपण जर संकटाकडे सकारात्मक दृष्टिने पाहिलं तर त्यामधून खूप काही शिकता येत. जर नकारात्मक विचार केला तर ती संकट आहे त्यापेक्षा मोठी होतात. लक्षात ठेवा संकट येतात ती आपली शक्ती काढून टाकण्यासाठी किंवा आपल्याला शक्ती देण्यासाठी पण ती सगळ्यात आधी आपल्याला विचारतात नक्की काय करायचं , निर्णय सर्वस्वी आपला असतो. आपण त्याकडे संधी म्हणून पाहिलं तर ती आपल्याला शक्ती देतात. आणि आपणं त्या कडे नकारात्मकतेन पाहिलं तर आपली शक्ती काढून घेतात. आता नक्की काय करायचं ते तुम्ही ठरवा. 

            संघर्ष करताना आपल्या मध्ये खूप बदल होतात. अनुभव मिळतो परत असं काही संकट आले तर आपण खंबीरपणे त्याला सामोरे जातो. कोणत्याही आणि कुठल्याही परिस्थितीला यशस्वी पणे तोंड देण्याची सवय लागते. आपलीच आपल्याला नव्याने ओळख होते. संकट आयुष्याकडे पाहण्याचा एक वेगळाच दृष्टीकोण देऊन जातात. तो कोणत्याही शालेय पुस्तकात मिळत नाही. त्यासाठी संघर्ष करावा लागतो. आलेल्या परिस्थितीचा समर्थ पणे सामना करावा लागतो. आयुष्यात जर समर्थ पणे उभ राहायचं असेल तर संघर्षाला पर्याय नाही. हे आपण आपल्या मनावर आधी बिंबवलं पाहिजे. 

          जर जीवन जगत असताना संकट आलीच नाहीत तर ...? काय होईल याचाही विचार करा. अपयशा शिवाय यशाला किंमत नसते. 


                  मग सांगा आयुष्यात संकट येणं वाईट का चांगलं ? संघर्ष करण चांगलं की वाईट ? दैनंदिन आयुष्यात छोट्या मोठया लढाया होणाराचं त्यांपैकी काही आपण जिंकू काही हरू पण जीवनाच्या युद्धात मात्र आपण जिंकल पाहिजे. त्यासाठी सगळ्या महत्वाचा आहे तो म्हणजे संघर्ष........



रविवार, २१ नोव्हेंबर, २०२१

Cooking: - An art / स्वयंपाक :- एक कला.....

 


           स्वयंपाक करण ही तर बायकांची काम आहेत. तो त्यांनीच करावा. एखादा पुरुष जर स्वयंपाक करत असेल तर त्याला बायकी म्हणून संबोधले जाते. स्वयंपाक करणं हे काम आपलं नाही किंवा त्या कडे तुच्छतेने पाहिलं जातं. पण खरंच स्वयंपाक येणे किती गरजेचे आहे ,  त्याच काय महत्व असतं हे कळायला लागलं आहे. त्याकडे एक काम म्हणून न पाहता ती एक कला आहे असं म्हणून पाहिलं तर तो करताना आनंद अनुभवता येतो. 

           आजच्या स्पर्धेच्या युगात घरातील पुरुष आणि महिला या दोघांनाही नोकरी करावी लागते. मग घरी येऊन त्या महिलेला स्वयंपाक करावा लागतो. पण जर तो दोघांनीही केला तर तिलाही बरं वाटत. अशा परिस्थितीत पुरुषांनी स्वयंपाक करण्याच्या कामात खरंच मदत करणं गरजेचं आहे. जीवनात सर्व काही करायचं ते पोटासाठी मग त्यात कसंही आणि काहीही टाकायचं का ? जर आपल्याला स्वयंपाक येत असेल तर नवनवीन पदार्थ बनवून त्याची चव आपण घेऊ शकतो. जे आपल्याला हवं ते बनवून खाऊ शकतो. स्वयंपाक करताना नवनविन प्रयोग करू शकतो.

           स्वयंपाक करता आला की आपलं कोणावरही अवलंबून राहत नाही. घरी स्वयंपाकाच्या कामात आईला मदत करू शकतो. शिक्षण, नोकरी, व्यवसाय यांमुळे जरी बाहेर राहण्याची वेळ आली तर स्वयंपाक जर येत असेल तर आपली काही अडचण होत नाही. चांगलं पौष्टिक बनवून खाऊ शकतो. आरोग्याचे प्रश्न निर्माण होत नाहीत. 


          कोणतंही काम छोटं असत नाही. आजकाल आपण पाहतोय की बाहेर हॉटेलमध्ये कूक हे सर्रास पुरुषच आहेत. त्यांनी बनविलेले पदार्थ पाहिले की वाटत की असा स्वयंपाक आपल्यालाही यायला हवा. तुम्ही एक उत्तम स्वयंपाकी असाल तर बाहेरच्या जगात तुम्हाला खूप संधी आहेत. मोठमोठ्या हॉटेल मालक उत्तम कूकला भरपूर पगार देण्यासाठी तयार आहेत. पण तुमच्या कडे ते कौशल्य असलं पाहिजे. सगळ्यात महत्त्वाचे म्हणजे हॉटेल,रेस्टॉरंट, ढाबा हे प्रसिद्ध होतात वा नावारूपाला येतात त्याच सगळं श्रेय त्या कूकच असत. 

          खरंच स्वयंपाक करता येणं खूप गरजेचं असतं. ज्यांना हे कौशल्य आत्मसात आहे ते खरच भाग्यवान आहेत पण ज्यांना याचा गंध नाही त्यांनी प्रयत्न पूर्वक हे शिकायला हवं अस मला वाटत. जे स्वयंपाक शिकण्यासाठी प्रयत्न करतायेत त्यांना माझ्या शुभेच्छा....


शनिवार, २० नोव्हेंबर, २०२१

Equality in the home: - Boy and girl / घरातील समानता :- मुलगा आणि मुलगी

          आपणं आजूबाजूला पाहत असतो की घरात जर मुलगा आणि मुलगी हे दोघे असतील तर मुलाला हवं ते करण्यासाठी पाठिंबा दिला जातो. त्याच जे काही स्वप्न असेल त्यासाठी घरचे त्याला मदत करतात. आर्थिक पाठींबा दिला जातो. जर त्या कुटुंबाची  परिस्थिती नसेल तर त्याच्या शिक्षणासाठी, व्यवसायासाठी, प्रकल्पा साठी कर्ज काढले जाते. त्याने काही कौतुकास्पद काम केलं तर त्याच घरात खुपचं कौतुक केलं जातं. या सगळया बद्दल माझा काहीही आक्षेप नाही. आणि आक्षेप असण्याचं कारण पण नाही. पण त्या मुलाच्या जागी त्याच घरातील मुलगी असेल तर तिच्यासाठी नक्की काय केलं जातं ? नसेल तर का ? सरळ प्रश्न आहे. 

         मुलगीला घरात कमी लेखल जात. ती आपल्यावर एक जबाबदारी आहे असं वागवलं जात. तिची स्वप्न काय आहेत याचं कोणालाही काही पडलं नसत. फक्त तिच योग्य वय होईपर्यंत जस जमेल तसं तिचं शिक्षण करायचं आणि वय झालं की लग्न करून देऊन जबाबदारीतून मुक्त व्हायचं. ती शिक्षणात उत्तम असली तरी तिच्या शिक्षणापेक्षा लग्नाला प्राधान्य दिलं जात. ती शिकून  काय करणार. तिला जरी नोकरी लागली तरी त्याचा आपल्या काय फायदा जो काही फ़ायदा होयाचा असेल तो तिच्या नवऱ्याला होणार मग कशाला ? बऱ्यापैकी घरांमध्ये अशी परिस्थिती असते.

          पण असं का घडत ? तर याला खूप कारणे आहेत. आपली  पुरुषप्रधान संस्कृती. लहानपणा पासून मुलांच्या मनावर बिंबवलं जात की मुलगा घर चालवणार आहे. जर कुटुंब पुढे जायचं असेल तर ते काम फक्त मुलगाच करू शकतो. तोच मोठा होऊन कुटूंब प्रमुख होणार आहे. मुलगा हाच म्हातारपणाची काठी असतो. तो वंशाचा दिवा आहे. वंश परंपरा पुढे जायची असेल तर त्यासाठी मुलगा हवा. अगदी छोट्या छोट्या गोष्टीत सुद्धा मुलाला घरात झुकत माप दिल जात. पण मुलीच्या बाबत मात्र असं होतं नाही किंव्हा तिला काटेकोर पणे नियमांचं पालन करावं लागतं. समाजात आणि कुटुंबात जी काही बंधने असतील ती फक्त मुलीवर असतात. तिला सर्वजण नियमात बांधून ठेवतात. मात्र मुलांना याबाबतीत मोकळीक असते. ना बंधने ना काही नियम. 

           समाज आता सुशिक्षित झाला आहे. पण मुलीच्या बाबतीत तो अजूनही योग्य शिक्षित झाला असं म्हणावसं वाटतं. मुलगा आणि मुलगी हे समान आहेत आणि त्यांना दोघांनाही घरात समाजात समानतेची वागणूक मिळायला हवी. आपण लहानपणापासून घरातील मुलांवर या गोष्टी बिंबवायला हव्यात. तेव्हा कुठं ते त्यांच्या घरातील मुलगा आणि मुलगी यांत भेदभाव करणार नाहीत. समाजात खूप खोलवर ही भेदभावाची मूळ गेलेली आहेत ती सहजासहजी संपणार नाहीत. त्यासाठी योग्य प्रयत्न करणं गरजेचं आहे. त्यासाठी प्रत्येकाने आपल्या घरापासून सुरुवात करावी. आपल्या मुलांमध्ये समानतेची भावना प्रयत्नपूर्वक रुजवावी .

          ज्या काही पूर्वसमज आहेत त्याबाबत जागृतची गरज आहे. ती जेव्हा आपल्या घरापासून होईल तेव्हाच बदल घडण्यास सुरुवात होईल. 

Shaarad Sir

उर्मिला

  उर्मिला... रामायण माहीत असत, पण उर्मिला नक्की कोण हेच काही जणांना माहीत नसतं... जेव्हा कळतं तेव्हा काय तर लक्ष्मणाची पत्नी एवढंच... एखादी ...