शनिवार, २० नोव्हेंबर, २०२१

Corona Time schools and education / कोरोना काळातील शाळा आणि शिक्षण

        जागतिक महामारी म्हणून ज्याच्याकडे पाहिलं जातं तो कोरोना आला. मार्च 2019 मध्ये सर्व शाळा, महाविद्यालये बंद करण्यात आली. कारण हा वेगळाच आजार होता. संपर्कामुळे तो वेगाने पसरतो. आणि त्याला थांबवायचं असेल तर संपर्क टाळायला हवा.  'दो गज की दुरी है जरुरी' या कारणामुळे शाळा पूर्ण पणे बंद करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. शाळा बंद झाली पण मग विद्यार्थी कुठे आणि कस शिकणार हा प्रश्न निर्माण झाला. परीक्षा कशा घ्यायच्या , त्याचं नियोजन कस करायचं हा प्रश्न उभा राहिला . या सगळ्यांवर उपाय म्हणून ऑनलाइन शिक्षण हा पर्याय समोर आला.
 
       पण ऑनलाइन शिक्षण घेण्यासाठी सगळ्यात महत्त्वाचे म्हणजे मोबाईल हवा. इंटरनेट हवं. ह्याची जमवाजमव पालकांनी उपलब्ध करून दिली. आणि शिक्षण सुरू झालं. मुलांच्या हातात मोबाईल आला. ज्या मोबाईल ला शाळेत प्रवेश निषिद्ध होता आज त्यावरच शिक्षण सुरू झालं. गुगल मीट, झूम, युट्युब यामुळे शाळेचे वर्ग भरू लागले. मुलं आणि शिक्षक याचा दूरस्थ शिकणे आणि शिकविणे सुरू झालं. कोविड काळात शिक्षण थांबलं नाही. ते सुरू राहील. परीक्षा घेण्यात आल्या. पण काही दुर्लक्ष करता येणार नाहीत अशा गोष्टी समोर आल्यात.

        मुलांकडे मोबाईल आला तो अभ्यास करण्यासाठी ठीक आहे पण तो किती तरी वेळ त्यांच्या हातात राहिला . त्याला काही वेळ काळ राहिली नाही. त्याचा वापर शाळेसाठी कमी आणि इतर गोष्टी साठी जास्त होऊ लागला. 

        मुलं त्याच्यावर गेम खेळू लागली. लोकडॉउन मध्ये ती घरात मोबाईलमध्ये रमली. पुढे लोकडॉउन संपला पण या काही महिन्यात जी मोबाईल ची सवय त्यांना लागली ती सुटली नाही.मैदानी खेळणं न आवडता ती मोबाईल वरच गेम खेळू लागली. ऑनलाइन गेम मुळ मूळ वास्तविक जीवनापासून दूर गेली ती कृत्रिमतेत रमली  त्यामुळे शारीरिक व्यायाम कमी झाला. भूक मंदावली. डोळ्यांच आरोग्य खराब झालं. 

        इंटरनेट आणि त्यावर उपलब्ध असणाऱ्या अनेक गोष्टींचा मुलांच्या मनावर वाईट परिणाम होऊ लागला. Facebook वर सहज उपलब्ध होणारे विडिओ, त्याच प्रकारच्या व्हिडीओ सतत होणार भडिमार यांन मुळे मुलांच्या मानसिक आरोग्यावर वाईट परिणाम होतोय. जे पाहायला नको किंव्हा ज्या गोष्टी त्यांना कळायला नको हव्या होत्या. त्याच गोष्ट सहजपणे त्यांना उपलब्ध झाल्या. अभ्यास बाजूला पडला आणि मुलं वेगळ्याच गोष्टीमध्ये रंगली. मुलांच्या शारीरिक,भावनिक ,मानसिक आरोग्य खरंच धोक्यात आलंय का ? हा विचार करण्यासारखा प्रश्न निर्माण झालाय. मुलं एकटी राहू लागली कुटुंबापासून दूर जाऊ लागली आहेत. मित्रांना बरोबर खेळण्यापेक्षा त्यांना मोबाईल वर खेळणं आवडू लागलंय. 

         कोविड काळातील शिक्षण आणि ते विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी जी काही साधने वापरण्यात आली त्यानं फायदा होण्यापेक्षा तोटेच भरपुर झालेत. वास्तविक जीवनापासून मुलं दूर जाऊ लागल्यात. त्यांना मोबाईल मधील आर्टिफिशिल जीवनच खर वाटू लागलंय हे धोकादायक आहे. कोविड काळातील शाळा, शिक्षण याचं स्वरूप खूप बदललं. पण या बदलेलेलं स्वरूप खरंच वरदान आहे का शाप याचा विचार केला तर ते वरदाना पेक्षा शाप आहे हे जाणवत . 

कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

Shaarad Sir

उर्मिला

  उर्मिला... रामायण माहीत असत, पण उर्मिला नक्की कोण हेच काही जणांना माहीत नसतं... जेव्हा कळतं तेव्हा काय तर लक्ष्मणाची पत्नी एवढंच... एखादी ...