दैनंदिन जीवन जगत असताना आपण योग्य वेळी नाही म्हणायला शिकलं पाहिजे. नाहीं तर इतर आपल्याला गृहीत धरतात आणि आपल्यावर वेगवेगळ्या जबाबदाऱ्या देतात. त्या जबाबदर्याच्या ओझ्याखाली आपण घुसमटून जातो. अपेक्षांचे ओझे वाढत जाते. आणि त्यात आपण पूर्ण पणे घेरलो जातो.
योग्यवेळी आपण नाही म्हणायला शिकलं पाहिजे. आपण विचार करतो की त्याला वाईट वाटेल , आपल नात संपेल , आपली मैत्री संपेल. मित्र दुखावेल , नाही कसं म्हणायचं. नाही म्हटलं तर काय होईल...असे खूप विचार मनात येतात आणि त्यामुळे आपण नाही म्हणत नाही. पण या मुळेचं आपण अडचणीत येत असतो. स्वतःला संकटात टाकत असतो. त्या वेळी वाटत का नाही म्हणायला पाहिजे होत.
खरच जेव्हा अशी वेळ येते तेव्हा बिनधास्त नाही म्हणायला शिका. जे काही होईल ते होईल जास्त विचार करत बसू नका. स्पष्ट बोलण्याने समोरचा काही वेळ दुखावेल पण त्यालाही आपलं म्हणणं पटेल. पण आपण नाही म्हणायला उशीर केला तर नातं कायमच संपेल.
आपण कायम कोणतंही काम असो, की एखादा निर्णय असो , तर आपल्याला सगळे जण गृहीत धरतात. आपल्या विचाराला काहीही किंमत राहत नाही. एक वेळ चांगल्या कामासाठी आपल्याला गृहीत धरलं तर ठीक असतं पण इतर कामासाठी ते चुकीचे असतं. हे होऊ नये म्हणून आपण काळजी घेतली पाहिजे. सजग राहायला हवं.
आणखी एक की विनाकारण आपण त्रास सहन करायचा. आधी आधी आपली माणसे आपल्याला गृहीत धरतात नंतर इतर ही तसंच करतात. हे अधिक त्रासदायक होऊ नये या साठी योग्य वेळी नाही म्हणायला शिकलं पाहिजे.
एखाद्या बाबतीतही नाही म्हणायचं हे ही एक कौशल्य आहे ते आपण आत्मसात केलं पाहिजे. सगळी काम आपण नसतात करायची तर काही कामे इतरांकडून करवून घ्यायची असतात. सगळं आपणच करत बसलो तर त्याचा उपयोग होणार नाही आणि आपला वेळही वाया जाणार.
स्पष्ट बोला पण असे स्पष्ट बोला कीं त्यामुळे इतरांना कष्ट होणार नाही आणि आपले नाते नष्ट होणार नाही. लक्षात ठेवा नाही हा शब्द ही खूप महत्त्वाचा आहे पण तो कधी आणि कसा वापरायचा हे माहिती हवं.
